НАҚШИ ВАҲДАТИ МИЛЛӢ ДАР РУШДИ ТАЪЛИМУ ТАРБИЯИ ХОНАНДАГОН

«Ваҳдати миллӣ барои мо дастоварди муқаддас ва сарнавиштсоз буда, ҳамчун асоси суботи сиёсӣ, рушди давлат ва пешрафти ҷомеа хизмат мекунад».

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон

Ваҳдати миллӣ яке аз арзишҳои бузурги таърихӣ, сиёсӣ, иҷтимоӣ ва маънавии халқи тоҷик ба ҳисоб меравад. Он на танҳо рамзи сулҳу оромӣ ва ҳамдигарфаҳмии ҷомеа аст, балки заминаи асосии рушди давлатдорӣ, пешрафти соҳаҳои гуногуни ҳаёт ва махсусан инкишофи низоми таълиму тарбия мебошад.

Дар шароити ҷаҳони муосир, ки ҷомеаҳо бо таҳдидҳои гуногун, аз ҷумла ифротгароӣ, бегонапарастӣ, ҷудоиандозӣ ва заифшавии арзишҳои миллӣ рӯ ба рӯ мегарданд, тарбияи насли наврас дар рӯҳияи ваҳдат, худшиносӣ, ватандӯстӣ ва масъулияти шаҳрвандӣ аҳамияти хосса пайдо мекунад.

Таърих собит менамояд, ки ҳеҷ як давлат бе сулҳу субот ва ягонагии миллӣ наметавонад ба рушди устувор ноил гардад. Ваҳдати миллӣ барои миллати тоҷик натиҷаи таҷрибаи сангини таърихӣ, талошҳои созанда ва иродаи қавии мардум баҳри ҳифзи давлату миллат мебошад. Маҳз ба шарофати ваҳдат дар кишвар сулҳу оромӣ барқарор гардида, имконият фароҳам омад, ки мактаб, маориф, илм, фарҳанг ва тарбияи насли наврас ба марҳилаи нави рушд ворид шаванд.

Соҳаи маориф яке аз самтҳои муҳимтарини таҳкими Ваҳдати миллӣ ба шумор меравад. Мактаб танҳо ҷойи таълим додани фанҳо нест, он муҳити ташаккули шахсият, маърифат, ҷаҳонбинӣ, ахлоқ, одоби муошират ва ҳисси масъулияти шаҳрвандии хонанда мебошад. Агар дар ҷомеа ваҳдат бошад, дар мактаб фазои солим, муносибати нек, эҳтиром ба омӯзгор, ҳамкории созанда миёни омӯзгор, хонанда ва падару модар ташаккул меёбад. Чунин муҳит барои рушди зеҳнӣ, маънавӣ ва иҷтимоии хонандагон заминаи мусоид фароҳам меорад.

Ваҳдати миллӣ дар таълиму тарбия пеш аз ҳама тавассути бедор намудани ҳисси худшиносии миллӣ зоҳир мегардад. Хонанда бояд дарк намояд, ки ӯ вориси таърих, фарҳанг, забон, адаб, анъана ва арзишҳои бузурги миллати тоҷик мебошад. Омӯзиши таърих, забон, адабиёт, фарҳанг, осори ниёгон ва корномаи шахсиятҳои барҷастаи миллат дар қалби хонанда ҳисси ифтихор аз Ватан ва масъулият барои ояндаи онро бедор месозад. Вақте хонанда худро ҷузъи миллат ва давлат эҳсос мекунад, ӯ ба таҳсил, меҳнат, рафтор ва интихоби роҳи ояндаи худ ҷиддитар муносибат менамояд.

Нақши омӯзгор дар ин раванд бисёр муҳим аст. Омӯзгор на танҳо дониш медиҳад, балки бо сухан, рафтор, муносибат ва ҷаҳонбинии худ ба хонанда таъсир мерасонад. Агар омӯзгор дарсро бо муҳаббат ба Ватан, эҳтиром ба арзишҳои миллӣ ва ҳисси масъулият гузаронад, хонанда низ тадриҷан ин арзишҳоро қабул мекунад. Аз ин рӯ, омӯзгор бояд дар ҳар дарс, новобаста аз фан, унсурҳои тарбияи ватандӯстӣ, инсондӯстӣ, таҳаммулпазирӣ ва эҳтиром ба дигаронро ҷой диҳад. Масалан, дар дарси математика низ метавон хонандаро ба тартиб, дақиқкорӣ, ростқавлӣ, таҳлил, сабр ва заҳматомӯзӣ ҳидоят намуд. Ин сифатҳо барои ҷомеаи ваҳдатмеҳвар бисёр заруранд.

Ваҳдати миллӣ инчунин дар ташаккули фарҳанги муошират ва ҳамзистии осоишта миёни хонандагон нақши муҳим мебозад. Дар як синф хонандагон аз оилаҳо, маҳалҳо, ҷаҳонбинӣ ва сатҳи гуногуни иҷтимоӣ таҳсил мекунанд. Вазифаи мактаб аз он иборат аст, ки онҳоро ба эҳтироми якдигар, ҳамкорӣ, таҳаммулпазирӣ, шунидани фикри дигарон ва ҳалли мушкилот бо роҳи муколама омӯзонад. Агар хонанда аз давраи мактабӣ маънои ваҳдатро ҳамчун дӯстӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва масъулияти муштарак дарк кунад, дар оянда ҳамчун шаҳрванди фаъол ва созанда ба камол мерасад.

Дар рушди таълиму тарбияи хонандагон Ваҳдати миллӣ ба сифати омили суботи равонӣ низ таъсир мерасонад. Хонанда дар фазои ором, боварӣ, амният ва меҳрубонӣ беҳтар меомӯзад. Ҷомеае, ки дар он сулҳ ва ягонагӣ ҳукмфармост, барои таҳсили босифат, рушди истеъдодҳо, иштироки хонандагон дар озмунҳо, олимпиадаҳо, корҳои эҷодӣ ва лоиҳаҳои илмӣ имкониятҳои васеъ фароҳам меорад. Аз ин рӯ, ҳар як дастоварди хонанда дар илм, фарҳанг, варзиш ва ҳунар натиҷаи муҳити осоишта ва ваҳдату суботи ҷомеа низ мебошад.

Юлдошева Муътабар

муовини директор оид ба

таълиму тарбия